Etiket arşivi: alparslan

Anadolu Selçuklu Devleti

TÜRKİYE SELÇUKLU DEVLETİ(1075-1308)

ANADOLU SELÇUKLU DEVLETİ (1075-1308)

anadolu selçuklu devleti

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Anadolu Selçuklu Devleti’nin Kurucusu ve kuruluşu

Büyük Selçuklu Devleti’ne adını veren Selçuk Bey’in torunlarından Kutalmışoğlu Süleyman Şahtarafından kuruldu. Kendisi Malazgirt Zaferi’nin ardından Anadolu’nun fethiyle görevlendirilmişti. İç karışıklar yaşayan Bizans’ın zayıflığından yararlanarak İznik’e kadar ilerledi ve burayı başkent yaparak Türkiye Selçuklu Devleti’ni kurdu (1075).

I.Kılıç Arslan Dönemi

Avrupa’nın farklı devletlerinin bir araya gelerek oluşturdukları kalabalık Haçlı ordusu Anadolu’yu kolayca geçebileceklerini düşünüyordu. Ancak I. Kılıç Arslan, Danişmentlilerin de desteğini alarak Haçlı ordusuna büyük kayıp verdirdi (1097). Fakat başkenti İznik’ten Konya’ya taşımak zorunda kaldı. Haçlı ordusu buna rağmen Anadolu’yu geçerek Kudüs’e ulaştı ve şehri ele geçirdi.

II.Kılıç Arslan Dönemi

I.Kılıç Arslan’ın ölümünden sonra da Türkiye Selçukluları Haçlı Seferleriyle mücadele etmek zorunda kaldılar. Bir yandan Haçlılarla mücadele eden Selçuklular bir yandan da Anadolu’nun tamamında kendi hâkimiyetlerini sağlamaya çalıştılar. Mücadele ettikleri devletlerden biri de Bizans’tı.

Miryokefalon Savaşı (1176)

Neden: Türkiye Selçuklularının kuvvetlenmesinden endişe eden Bizans’ın Haçlı Seferlerinden faydalanarak büyük bir ordu ile Türkleri Anadolu’dan çıkarmak için harekete geçmesi.

Selçuklu ordusu Bizans ordusunu ağır bir yenilgiye uğrattı (1176).

Sonuç: Bu zafer Bizans’ın Anadolu’yu geri alma ümitlerini tamamen ortadan kaldırdı. Bizans, Anadolu’nun Türk yurdu olduğu gerçeğini kabul etmek zorunda kaldı. Yani savaş ANADOLUNUN KESİN OLARAK TÜRK YURDU OLDUĞUNU İSPATLADI.

Alaaddin Keykubad Dönemi

Türkiye Selçuklu Devleti Alaaddin Keykubad’ın hükümdarlığı zamanında en güçlü dönemini yaşadı. Anadolu’da ticaret, sanat, bilim ve kültür merkezi olan büyük şehirler inşa edildi. Bu şehirleri kale, cami, konut, han, hamam, medrese ve türbe gibi mimari eserlerle donattılar.

Kösedağ Savaşı (1243)

Neden: Alaaddin Keykubad’ın ölümünden sonra ülke içinde karışıklıklar baş göstermesi ve Asya’nın büyük bölümünü ele geçiren Moğollar, Anadolu’yu ele geçirmek istemesi.

Selçuklu ve Moğol orduları Sivas’ın doğusunda Kösedağ Savaşı’nda karşılaştılar. Selçuklu ordusu sayıca daha kalabalık olmasına rağmen Moğol ordusunun saldırısı karşısında dağıldı (1243).

Sonuç: Kösedağ Savaşı’ndan sonra Anadolu’da Moğol hâkimiyeti başladı. TÜRKİYE SELÇUKLU DEVLETİ YIKILMA SÜRECİNE GİRDİ. Moğollar, Anadolu’ya gönderdikleri vali ve komutanlarla ülkeyi yönetmeye başladılar. Son Selçuklu hükümdarı II. Mesud’un ölümü ile Türkiye Selçuklu Devleti son buldu (1308).

HAÇLI SEFERLERİ

  1. ve 13. yüzyıllar arasında Avrupalılar tarafından değişik nedenlerle Müslüman dünyasına yapılan seferlere denir. Haç Hıristiyanlığın simgesidir. Bu yüzden bu seferlere Haçlı seferleri, katılan askerlere de Haçlı askerleri denir.1096-1270 yılları arasında değişik zamanlarda toplam 8 tane Haçlı seferi olmuştur. Haçlı seferlerinin nedenleri şunlardır:

Haçlı Seferlerinin Dini nedenleri

*Hıristiyanlar tarafından kutsal sayılan Kudüs, İznik gibi kentlerin Müslümanların elinde olması.

*Hıristiyan din adamlarının krallardan Müslümanlara saldırmalarını istemesi

Haçlı Seferlerinin Ekonomik nedenleri

*Yoksulluk içinde olan Avrupa’nın Doğu ülkelerinin zenginliğinden yararlanmak istemesi.

*Doğu ülkesini gezen gezginlerin buları gezdikten sonra Avrupa’ya dönerek buraları anlatmaları.

Haçlı Seferlerinin Sosyal ve siyasal nedenleri

*Türklerin akınlarından bunalan Bizans’ın Avrupa’dan yardım istemesi.

*Avrupa’daki toprak sahiplerinin Doğu ülkelerinden de toprak kazanmak istemeleri.

HAÇLI SEFERLERİ

Birinci Haçlı Seferi (1096-1099):

Bu ordu Anadolu Selçukluların başkenti İznik’i kuşattı. Şehri, I.Kılıç Arslan’ın kardeşi Davut savunuyordu. Davut, kuşatmaya fazla dayanamadı ve şehri Haçlılara teslim etti. Antakya’yı ele geçiren Haçlılar buradaki Müslüman halkı öldürdüler. 1099 yılında Kudüs’e ulaştılar ve burasını ele geçirdiler. I. kılıçarslan Başkenti İznikten Konyaya taşımıştır

İkinci Haçlı Seferi (1147-1149):

Musul Atabey’i İmalettin Zengi Antakya’yı Haçlıların elinden aldı. Bunun üzerine Avrupalılar burasını geri almak için ikinci Haçlı seferini başlattılar. Bu Haçlı seferine Alman İmparatoru 3. Konrad ve Fransa Kralı 7.Lui de katıldı. Anadolu Selçuklu Sultanı Mesut Haçlılara büyük kayıplar verdirdi. Büyük kayıplar veren Haçlılar Şam’ı kuşattılar. Ama başarılı olamayarak 1149 yılında geri çekildiler.

Üçüncü Haçlı Seferi (1189-1192):

Eyyubilerin kurucusu Selahattin Eyyubi, 1187 yılında Kudüs’ü Haçlılardan geri aldı. Gelişme üzerine Haçlılar Kudüs’ü kurtarmak için Üçüncü Haçlı seferini başlattılar. Bu sefere de Alman İmparatoru Frederik Barbaros ve İngiltere kralı Aslan Yürekli Rişar katıldı. Anadolu’yu geçerken Anadolu Selçuklu Devleti Sultanı II. Kılıç Arslan onlara büyük kayıplar verdirdi. Kudüs’e ulaşan Haçlılar burayı almayı başaramadılar. Geri dönmek zorundalar.

Dördüncü Haçlı Seferi: (1202-1204):

Bu haçlı seferi de Eyyubilerin Filistin’deki ve Suriye’deki bazı şehirleri ele geçirmesi üzerine düzenlendi. Fakat bu haçlı seferi için gelenler İstanbul’a ele geçirip burada bir krallık kurdular.

Diğer seferler

Bu dört Haçlı seferlerinden başka dört tane daha Haçlı seferi vardır. Diğer dört haçlı seferi Anadolu üzerine yapılmamış, farklı yerlere yapılmıştır. Haçlılar bu seferlerde de başarısız oldular. 14 tane haçlı seferi yapıldığı bilinmektedir.

SONUÇLAR

  • Dini Sonuçlar:
  • 1-Hıristiyan din adamlarına duyulan güven azaldı.
  • 2-Kudüs, Antakya vb. kutsal kentler Müslümanların elinde kaldı.
  • Siyasi Sonuçlar:
  • 1-Haçlılarla başarı ile savaşan Türklerin, İslam dünyasındaki saygınlığı arttı.
  • 2-Bizans, Anadolu üzerindeki hâkimiyetini iyice kaybetti. Ama ömrü uzadı.
  • 3-Avrupa’da Feodalite zayıfladı.
  • Ekonomik Sonuçlar:
  • 1-Haçlılar dönerken yanlarında Müslümanlar da gördükleri barut, pusula, kâğıt, matbaa gibi icatları da götürdüler. Bu durum Coğrafi Keşiflere, Rönesans ve Reforma ortam hazırlamıştır.
  • 2- Akdeniz limanlarının önemi arttı.

Ananolu Selçuklu Devletinden Kurulan Beylikler 

Kösedağ Savaşı’ndan sonra Anadolu’nun büyük bölümü Moğol hâkimiyetine girdi. Böylece Anadolu’da siyasi birlik parçalandı; yeniden beylikler dönemi başladı

Bu beylikler şöyledir: Karamanoğulları

Germiyanoğulları

Karesioğulları

Candaroğulları

Menteşeoğulları

Ramazanoğulları

Saruhanoğulları

Hamitoğulları

Dulkadiroğulları…

Büyük Selçuklu Devleti

BÜYÜK  SELÇUKLU DEVLETİ

büyük selçuklu devleti

Büyük Selçuklu devleti, Türk milletinin en büyük kollarından biri olan Oğuzlar tarafından kuruldu. Oğuz kelimesi, “boylar” anlamına geliyordu. Bizanslılar Oğuzlara Uz, Araplar Guz,Ruslar ise Tork veya Torki diyorlardı. Oğuzlar; Bozoklar ve Üçoklar olmak üzere iki kola ayrılmışlardı. Her kol kendi arasında 12 boya bölünmüştü. Toplam 24 Oğuz boyu vardı. Her boyun sembolü ayrıydı.

Göktürk devleti döneminde Oğuzlar, devletin batı tarafını oluşturuyordu. Bu devletin yıkılmasından sonra Oğuzlar X. yy da Aral gölünün kuzeyinde Oğuz Yabgu Devletini kurdular. Bu devletin ordu komutanı (subaşı) olan Selçuk Bey, Oğuzların Üçokların Kınık boyundandı. Selçuk Bey’in Oğuz Yabgu devletinden ayrılarak kendine tabi olanlarla Cent şehrine geldi. Burada İslamiyet hızla yayılıyordu. Selçuk Bey yanındakilerle birlikte müslüman oldu. Oğuzlarla savaşması ününü arttırdı.

B.Tuğrul ve Çağrı Beyler

Bir müddet Maveraünnehirde kaldılar. Daha sonra Gaznelilere ait olan Horasan topraklarına girdiler. Gazne sultanı Mesut’dan , burada yerleşmek izin istediler. Ancak Sultan Mesut kabul etmedi. Bu yüzden Horasan için Selçuklular ile Gazneliler arasında mücadele başladı. Genelde Selçuklular galip geliyordu. 1040yılında Dandanakan Savaşı Selçuklu Devletinin kuruluş tarihi olarak kabul edilir.

Tuğrul Bey adına hutbe okutup liderliğini ilan ettikten sonra fetih hareketlerine başladı. İran ve Azerbeycan’ı ele geçirdi. Devletin merkezini Nişapur‘dan Rey‘e taşıdı.Doğu Anadolu’ya akınlar düzenledi. 1048 yılında Bizans ile yapılan Pasinler Savaşını Selçuklular kazandı.Tuğrul Bey, Bağdat’daki Abbasi halifesi ile iyi ilişkiler kurdu. İslam dünyasındaki etkisi arttı. Çağrı Bey’de doğuda Karahanlılar ve Gaznelileri yendi. Harzem ülkesini ele geçirdi.

C.Alparslan Dönemi

Tuğrul Beyin çocuğu yoktu. Onun yerine Çağrı Beyin oğlu Alparslan tahta geçti.Nizamülmülk‘ü kendine vezir atadı. Özellikle Anadolu akınlarına önem verdi. Gürcistan’ı fethetti. Alparslan 1070 yılında Kafkasya’dan Anadolu’ya girdi. Bizans ve Selçuklu orduları 1071 yılında Malazgrit ovasında Malazgirt Meydan Muharebesiile Anadolu kapıları Türklere açıldı. Alparslan Anadolu’nun fethi için komutanlarını görevlendirdi.

D. Melikşah Dönemi

Alparslan’ın ölümünden sonra oğlu Melikşah sultan oldu. Büyük Selçuklu Devleti onun zamanında en parlak zamanını yaşadı. Başkenti Rey’den İsfahan‘a taşıdı. Büyük Selçuklulara bağlı Anadolu ve Suriye Selçuklu Devletleri ile Anadolu’da ilk beylikler (Danişmentliler, Mengücekliler, Saltuklular, Artuklular) onun zamanında kuruldu. Devletin sınırları Ege kıyılarından Tanrı dağlarına, Kafkas dağlarından Basra körfezi ve Hint okyanusuna kadar uzanıyordu.

 Fetret (Bunalım) Devri

Vezir Nizamülmülk ve arkasından Melikşah öldü.(1092). Taht kavgaları görüldü. Devlet zayıfladı. Avrupa’dan gelen haçlı ordularına karşı gerekli tedbir alınmadı. 1118 yılında Selçuklu Devletinin başına Sancar geçti. Başkenti tekrar Merv‘e taşıdı. Devletin istikrarını tekrar sağladı. Karahanlılar ile Gaznelileri tekrar bağlı hale getirdi. Devletin bu durumu doğuda gelen Karahitay saldırısına dek sürdü. Sancar 1141 yılında Katvan’da Karahitaylılar ile olan savaşı kaybetti. Selçuklu devleti Oğuz isyanı ile yıkıldı. Bu devletin yıkılmasıyla çeşitli atabeylikler ortaya çıktı.Bunlar Selçuklu ailesinden olmayan vali ve komutanlıklarca kurulmuşlardı.Devletin yıkılmasın Batınilik akımının zararlı çalışmalarının da çok büyük etkisi vardı